کد خبر : 238748
تاریخ انتشار : 26 اردیبهشت 1397 17:0
تعداد بازدید : 277

تشویق و تنبیه کودکان

تنبیه و تشویق، بارهای عاطفی خاص خودشان را دارند و کودک را می توانند لبریز از احساس خوب بودن کنند و یا می توانند او را سرخورده و منفعل کنند.


زمانی که شما کودک را به خاطر خوب غذا خوردن تشویق می کنید، او تلاش می کند بعد از این همین رفتار را ادامه دهد تا آن که با غذا نخوردن، بی تفاوتی شما را ببیند. در ادامه همین رفتارها، کودک با تحسین و تشویق، با بهترین روش می تواند مسیر خود را مشخص کند و سر دو راهی های تصمیم گیری قرار نگیرد.

 زمانی که کودک را تشویق می کنید، نکات زیر را مد نظر داشته باشید تا او  دقیقا علت رفتار شما را متوجه شود:

هنگام تشویق، کودک باید بفهمد که به چه جهت تحسین شده است. برای او توضیح دهید که به این علت که همه غذای ت را خوردی و ظرف ت تمیز شده است، یک شکلات جایزه می گیری. نباید بگویید:«چون غذایت را خوب خوردی» فرزند شما هنوز معنای خوب و بد را نمی تواند در عمل متوجه شود و احتیاج به مصداق های عینی دارد.  تشویق باید هر چند وقت یک بار و در برابر کارهای شاخص کودک باشد، نه به صورت همیشگی و برای هر کاری؛ چرا که در این صورت، تشویق تأثیر خود را از دست خواهد داد. تشویق نباید از حد اعتدال تجاوز کند، زیرا ممکن است کودک را به خودبینی و خودستایی گرفتار کند.

درصورت تمایل به تشویق مادی، این تشویق به صورت غیر منتظره و بدون اطلاع قبلی انجام شود.

  تنبیه باید نقشی آگاهی دهنده داشته باشد.تنبیه در نظام تربیتی اسلامی، عاملی بازدارنده و به معنای بیدار کردن و آگاه کردن کسی بر امری است. پس نقشی آگاهی دهنده دارد. در ادامه همین نگاه، می توان درک کرد که کتک و ناسزا هیج کدام نقش آگاهی دهنده ندارند. بلکه فقط باعث تخلیه روانی شما به عنوان والدین می شوند. با اعمال فشار آگاهی داده نمی شود. بلکه از طریق صحبت و یا محرومیت صورت می پذیرد. تا کودک متوجه خطای خود بشود نه این که محلی باشد برای تخلیه فشارهای روانی والدین. اگر شما از تنبه به صورت کتک و زور، نتیجه دیده اید باید بدانید که خود کنترلی را در فرزند خود کشته اید و این یعنی تا زمانی که او کسی را در اطراف خود برای اعمال خواسته ای حاضر نبیند، کاری را طبق اصول اساسی آن انجام نمی دهد.

چطور کودک خود را تنبیه کنیم؟

بهترین روش را می توان در دستور امام صادق علیه السلام یافت که در مقابل شکایت یکی از افراد از فرزند خود، فرمود:«لا تَضْرِبْهُ وَاهْجُرْهُ و لا تُطِلْهُ» یعنی:«او را نزن، با او قهر کن ولی این قهر را طولانی نکن». این شیوه کار آمدترین شیوه است به شرطی که فرزند شما آنقدر محبت و مهربانی از سمت شما دیده باشد که حالا قهر کردن کوتاه با او، او را متوجه خطای خودکند. بیشتر پدر و مادرها در برخورد با خطای کودک، او را تنبیه نمی کنند، اما بیش از آن کودک شان را مورد سرزنش خود قرار می دهند، که این شیوه موجب گستاخی کودک در برابر والدین خود می شود و زمینه اصلاح او را از بین می برد. ملامت لازم نیست که به صورت غلیظ و همراه با خشونت باشد، بلکه ممکن است به صورت سؤالاتی از کودک باشد که او را وادار به اندیشیدن در رفتار خود می کند. برای مثال می توان به دور از عصبانیت با جملاتی از قبیل: آیا نمی خواهی در رفتار و گفتار خود تغییری ایجاد کنی؟ و... او را متوجه خطایش کرد.

تاثیرات مخرب تنبیه و تشویق نابجا بر رفتار کودک:

کودکی که در نتیجه تشویق نابجا رفتاری را در جایی غلط از خود بروز داده، بر خلاف انتظارش ممکن است با انواع برخوردهای نابجا از جمله پرخاش والدین مواجه شود.

کودک انتظار برخوردی پرخاش گونه از والدینش نداشته، دچار تضاد و دوگانگی شخصیتی در قبال این رفتار خود می گردد و با استفاده ناصحیح بزرگترها از ابزار «تأیید اجتماعی» در معرض دو آسیب جدی روانی قرار می گیرد؛ کودک به علت تشویق و تأیید نابجای اولیه، رفتار ناپسند را به عنوان رفتار خوب در خود تقویت و تثبیت می نماید و بدتر از آن، اینکه با عدم تأیید در مراحل بعد، نسبت به آن رفتار دچار تضاد و دوگانگی می شود.

شاید بدترین و بیشترین آسیب وقتی به فرزندتان وارد می شود که در سنین نوجوانی باشد. زیرا فرزندان در سن نوجوانی در مرحله هویت یابی هستند و با رفتار و تأییدات نابجا، به جای کمک به آنان در جهت هویت یابی، آنان را دچار سردرگمی هویتی خواهید کرد و بدین ترتیب، پایه های سردرگمی شخصیتی فرزندان را بنا خواهید نهاد. 

 

 

منابع: فردا نیوز، روزنامه ایران
آثار نمایشگاه